Η εικόνα της οικονομικής ανισότητας στην Ελλάδα το 2025 βελτιώθηκε λίγο, αλλά όχι αρκετά ώστε να πει κανείς ότι η απόσταση ανάμεσα στα χαμηλά και τα υψηλά εισοδήματα έχει κλείσει. Η νέα έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ δείχνει ότι ο δείκτης S80/S20 έπεσε στο 5,18 από 5,27 το 2024. Με απλά λόγια, το 20% του πληθυσμού με τα υψηλότερα εισοδήματα εξακολουθεί να έχει εισόδημα 5,18 φορές μεγαλύτερο από το 20% με τα χαμηλότερα εισοδήματα.
Η ίδια ήπια βελτίωση φαίνεται και στον συντελεστή Gini, που διαμορφώθηκε στο 31,6%, από 31,8% ένα χρόνο πριν. Η μεταβολή είναι μικρή, αλλά η ΕΛΣΤΑΤ σημειώνει ότι σε σχέση με το 2015 η συνολική ανισότητα έχει μειωθεί κατά 2,6 ποσοστιαίες μονάδες, από 34,2% σε 31,6%. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει πρόοδος μέσα στη δεκαετία, αλλά η ελληνική κοινωνία συνεχίζει να ζει με μια έντονη απόσταση ανάμεσα στα δύο άκρα της εισοδηματικής κλίμακας.
Πιο καθαρή γίνεται η εικόνα όταν κοιτάξει κανείς ποιος κρατά τι από το συνολικό διαθέσιμο εισόδημα. Το 25% του πληθυσμού με το χαμηλότερο εισόδημα κατέχει μόλις το 10,5% του συνολικού εθνικού διαθέσιμου ισοδύναμου εισοδήματος. Στην άλλη άκρη, το 25% με το υψηλότερο εισόδημα κρατά το 45,5%. Τα δύο μεσαία τεταρτημόρια, δηλαδή η μισή χώρα, μοιράζονται το 44,1%. Είναι μια εικόνα που δείχνει πόσο δύσκολα φτάνει το εισόδημα προς τα κάτω, ακόμη και όταν οι δείκτες γράφουν μικρή αποκλιμάκωση.
Αν πάμε ένα βήμα πιο βαθιά, στα πεμπτημόρια, το μήνυμα γίνεται ακόμη πιο καθαρό. Το φτωχότερο 20% του πληθυσμού κατέχει το 7,6% του συνολικού εισοδήματος, ενώ το πλουσιότερο 20% κρατά το 39,3%. Δηλαδή σχεδόν τέσσερα στα δέκα ευρώ του συνολικού διαθέσιμου εισοδήματος πηγαίνουν στο ανώτερο πέμπτο της κοινωνίας.
Ενδιαφέρον έχει και η ηλικιακή διάσταση. Για τα άτομα 65 ετών και άνω, η ανισότητα αυξήθηκε, με τον δείκτη S80/S20 να ανεβαίνει στο 4,19 από 4,05. Αντίθετα, για τα άτομα κάτω των 65 ετών μειώθηκε στο 5,55 από 5,69. Άρα η μικρή συνολική βελτίωση δεν μοιράστηκε με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις ηλικίες.
Η ευρωπαϊκή σύγκριση δείχνει ότι η Ελλάδα παραμένει στις χώρες με σχετικά υψηλή ανισότητα. Με δείκτη S80/S20 στο 5,18, βρίσκεται πάνω από χώρες όπως η Γερμανία, η Ολλανδία, η Φινλανδία, η Σλοβενία και το Βέλγιο. Και με συντελεστή Gini στο 31,6%, βρίσκεται επίσης αισθητά ψηλότερα από αρκετές χώρες της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης.
Το συμπέρασμα δεν χρειάζεται υπερβολές. Η ανισότητα στην Ελλάδα δεν ξέφυγε περισσότερο το 2025. Αλλά ούτε διορθώθηκε ουσιαστικά. Έκανε ένα μικρό βήμα πίσω, ενώ η μεγάλη εικόνα δείχνει ότι η ψαλίδα παραμένει ανοιχτή και συνεχίζει να καθορίζει το πώς ζουν διαφορετικά κομμάτια της κοινωνίας.
